Visualisatie en ontwerptools

Toepassing en ontwikkeling van visualisaties en virtual reality bij het ontwerpen en de rol van BIM

Tijdens een tribunesessie bij EGM architecten werd ingegaan op de mogelijkheden van visualisaties en virtual reality die Powered by EGM kan bieden.

Ontwikkeling

Het visualiseren van ontwerpen is de afgelopen jaren flink veranderd door de ontwikkelingen in de software en hardware. Denk maar aan gebruiksvriendelijke programmatuur, veel rekenkracht op de werkplek, hoge resolutie beeldschermen, introductie van beamers enz. Visualisaties hebben zich ontwikkeld van globaal naar realistisch én dat met steeds kortere rekentijden tot zelfs real-time. Door deze ontwikkelingen zijn nieuwe wijzen van ontwerpvisualisatie mogelijk, zoals augmented reality en virtual reality en dat in combinatie met een steeds completer en gedetailleerder BIM-model.

Visualiseren (What's Nu)

Met 360-graden beelden bieden we opdrachtgevers en gebruikers een indruk van hun toekomstige werk- of woonomgeving. Met apps die volledig door EGM gemaakt worden, kan men met een smartphone of tablet, en eventueel een Google Cardboard, rondkijken op een nieuwe campus of een kijkje nemen in een nog te realiseren appartement.

 

Ook kan er een animatie gemaakt worden van de bestaande situatie met daarin opgenomen het ontwerp. Hiermee kan een opdrachtgever een goed beeld krijgen van de inpassing van een ontwerp in de omgeving. Bij het project aan de Breitnerstaat in Rotterdam is daarvoor de bestaande locatie ingemeten met een pointcloud en met BIM uitgewerkt. Deze 3D-modellen zijn door EGM vervolgens in één videoproductie samengevoegd.

 

 

Het bekijken en exploreren van een 3D-BIM model is via de cloud op elke locatie mogelijk. Er wordt dan in een Revit-model gewerkt en de wijzigingen verschijnen vrijwel direct in de gerenderde weergave. Op die manier samen met een opdrachtgever door het ontwerp lopen geeft een nieuwe invulling aan het woord samenwerken. De klant wordt echt meegenomen in het ontwerp en krijgt een veel betere indruk hoe het project er uiteindelijk uit komt te zien in de werkelijkheid. Door technieken als Virtual Reality (VR) en Augemented Reality (AR) kunnen ontwerp en werkelijkheid steeds meer in elkaar overvloeien.

 

Tools voor ontwerpers

Visualisatietechnieken als VR en AR bieden ook ontwerpers bijzondere mogelijkheden om hun ontwerp te beleven en te beoordelen op ruimtelijke beleving. Maar bij een ontwerp spelen veel meer factoren een rol, waarop je als architect, ontwerper of technisch ontwerper het ontwerp zou willen analyseren en evalueren.

 

Op de golf van 3D-BIM-ontwikkeling zijn er steeds meer (specialistische) tools beschikbaar die kunnen worden ingezet om ontwerpanalyses toe te passen op Revit-modellen. Die tools worden gemaakt door bedrijven als Autodesk, maar ook toeleveranciers in de bouw bieden praktische en handige apps aan, zoals Velux en Histor. Ook de ICT-afdeling van EGM ontwikkelt zelf applicaties die ontwerpers helpen om tot een beter inzicht van een ontwerp te komen.

 

Door middel van bezonningsstudies kan bijv. de invloed van een gebouw op de omgeving bekeken worden en de bezonning op het gebouw zelf.

 

Ook kan de daglichttoetreding binnen een gebouw beoordeeld worden.

 

Ook toegankelijkheid, wayfinding en doorzicht in ruimten in een gebouw kunnen met 3D-BIM voortijdig geanalyseerd en beoordeeld worden. De externe bereikbaarheid van een locatie kan getoetst worden door testen van draaicirkels e.d. (ook 3D) voor bijv. vrachtwagens. Bij hoge gebouwen is inzicht in de windbelasting en windhinder van belang. Ook zijn er applicaties op het gebied van energiegebruik en duurzaamheid beschikbaar en gebouwsimulatie. Het gaat hierbij om specialistische programmatuur die (soms onvermoede) inzichten oplevert aangaande het ontwerp, waarmee een ontwerper rekening kan houden.

 

Afstemming verwachtingen

Met visualisaties kunnen opdrachtgevers bij het ontwerpproces betrokken worden en een indruk krijgen van hun toekomstig gebouw. Het maken van een visualisatie of animatie lijkt soms alleen een druk op de knop, maar de invoer van een BIM-model met alle kenmerken kost de nodige tijd en ook met het maken van een animatie, een app of een video is (relatief) veel tijd gemoeid. Daarbij is kennis en ervaring vereist van de vaak specialistische programmatuur. Goede contractafspraken vooraf, denk aan een BIM-protocol, zijn dan ook van belang om realistisch in te kunnen spelen op de verwachtingen van de opdrachtgever.

What's next

De 3D-BIMmodellen worden steeds gedetailleerder, omvangrijker, realistischer en steeds vaker in real-time getoond. Door de ontwikkeling van VR en de gaming-industrie komen er ook steeds meer mogelijkheden voor interactie en beleving met het 3D-BIM-model. Denk maar aan het kunnen oppakken, verplaatsen en aanpassen van bouwkundige elementen en inrichting. Ook zal het ‘vrij’ kunnen lopen door een model eenvoudiger en realistischer worden, waardoor de virtuele beleving verder verbeterd. Te verwachten is dat ook andere fysische kenmerken van een ruimte of gebouw een rol gaan spelen in VR. Denk aan de beleving van geluid, van belang o.a. voor akoestiek en geluidoverlast en het ‘voelen’ van een model (zwaartekracht en weerstand e.d.).

 

Voor ontwerpers verandert de manier van ontwerpen en presenteren met de komst van VR-brillen, VR-interfacing (bijv. Leap Motion), Microsoft Hololens en wat er verder nog aan komt. VR en AR kan toegepast worden bij het eigen ontwerpproces én voor de communicatie met de opdrachtgevers. Opdrachtgevers verwachten dit ook in toenemende mate omdat ze op allerlei andere plekken ook al geconfronteerd worden met 3D-visualisaties en 3D-toepassingen.

 

Door het gebruik van VR en de nieuwste 3D-BIM-tools kunnen ontwerpen aan kwaliteit winnen en opdrachtgevers meer en beter betrokken worden bij het ontwikkelen van hun project, met een beter gebouw en grotere klanttevredenheid als resultaat.